De IJzelramp van 1987

Op twee maart 1987 werd het noorden van Nederland getroffen door een merkwaardig meteorologisch verschijnsel. Het staat bekend als de IJzelramp van 1987. Veel mensen in het noorden  zullen zich deze en de volgende dagen nog scherp herinneren. Er moeten duizenden foto's en dia's van zijn want het was echt iets bijzonders. Toch vind ik op internet niet veel foto's van de gevolgen. Bij het scannen van mijn dia's kwam ik er een aantal foto's van tegen. Een selectie ervan zet ik in dit fotoboek.

De Gevolgen
Uiteindelijk heeft het met name in het zuidwesten van Groningen, oosten van Friesland en in Drenthe 12 tot 18 uur geijzeld en viel er 25 tot 35mm neerslag. Doordat de ijzel in de nacht begon, werden veel dieren verrast. Binnen korte tijd werden ze bedekt onder een ijslaag en stierven een wrede dood. Ook de dagen daarna stierven nog veel dieren omdat voedsel vanwege de harde ijslaag nauwelijks of niet bereikbaar was.De bomen en struiken konden het ijs niet dragen. Vele bomen konden de ijslast niet dragen en braken af. Vooral in de bossen van Drenthe was de schade groot. Zelfs nu, in 2011, is met een geoefend oog de schade nog zichtbaar. Hoogspanningsmasten knikten als luciferhoutjes om. Bron: http://weerplaza.nl

Op zondagavond 1 maart werd in het journaal nog gesproken over natte sneeuw die in het noordoosten zou vallen. In het uiterste noordoosten constateerden waarnemers even later tot hun verbazing dat er ijsregen naar beneden kwam bij temperaturen die tot net onder het vriespunt daalden. Later ging de ijsregen (bevroren waterdruppels) over in vloeibare onderkoelde vorm en bij temperaturen onder nul begon zich een ijslaag te vormen: ijzel.

In eerste instantie bleef het ijs vooral op auto’s en planten liggen – die koelen het snelst af . Echter, op steeds meer plaatsen in het noordoosten ging de onderkoelde regen zich afzetten op wegen en eigenlijk alles waar het op neer kwam. Het bleef maar flink doorplenzen en op een aantal plaatsen zou zaterdag uiteindelijk 20 tot lokaal meer dan 30 millimeter neerslag worden gemeten: een ijslaag van centimeters dik. De elektriciteitsvoorziening viel op plekken uit, bomen zwiepten onder druk van de laag ijs en een snijdend koude oostenwind op en neer, takken braken af, en het openbare leven was de volgende morgen totaal ontregeld: verkeer was nauwelijks meer mogelijk.  Bron: http://www.weer.nl/ 

Voor de weerkundige beschrijving verwijs ik naar internet; tik maar "ijzelramp maart 1987" in en u krijgt voldoende informatie. Ik beperk mij hier tot de foto's en wat persoonlijke herinneringen daarbij.

De berk die wij in 2010 hebben laten kappen voor een nieuwe tuin, stond er toen ook al en het was ook toen al een forse boom. Ook een stevige, want als een van de weinige in onze buurt bleef hij (bijna) heel. Wel liet hij zijn kop en alle takken zwaar afhangen door de last van centimeters dik ijs op alle takken en takjes, maar er knapte slechts één tak af.

De takken aan de oostkant hangen bijna loodrecht naar beneden. Daar zit het ijs het dikst op.

Deze tak is er toch afgeknapt, maar dat beschadigde onze berk niet ernstig.

Vanuit een raam zag ik alle bomen in de buurt diep buigen voor het natuurgeweld. Van veel berken vooral knapte de top eruit.

Een van de merkwaardige dingen aan dit weerverschijnsel was het grote temperatuurverschil op korte afstand. Wij zaten in Pesse aan de zuidgrens van het 'rampgebied'. Nauwelijks tien kilometer naar het zuiden was niets aan de hand.

Vooral berken werden beschadigd. Maar ook sterkere bomen als de eiken achter ons (op de achtergrond) verloren takken. Ik herinner me dat ik die tweede maart tegen de avond nog door het dorp ben gelopen. Het was enerzijds sprookjesachtig: al dat ijs op elk takje en uitsteeksel. Ook het geluid was ongekend maar muzikaal: als de takken elkaar raakten, klonk er een tinkelend geluid alsof er tientallen dunne glazen pegels tegen elkaar tikten. Maar het was ook onheilspellend, dreigend. De eiken achter ons huis kraakten en steunden vervaarlijk onder de tonnen aan gewicht van al dat ijs aan de takken. Ik schat dat die ijslaag wel drie centimeter dik was op veel plaatsen. Het was niet ongevaarlijk om onder bomen te lopen. De bossen waren tot gesloten gebied verklaard. Soms hoorden we een knal als er in de buurt een dikkere tak afbrak.

Bij ons in de tuin stond o.a. een treurwilgje op stam. De katjes zaten er al mooi wit aan; nu waren ze ingekapseld in dik ijs.

De volgende dag (en nog een paar dagen) bleef de temperatuur onder nul en er was nog sneeuw bij gekomen. De zon scheen toen volop. Dat veroorzaakte een bijna feestelijk gezicht: alles fonkelde als kristal onder een halogeenspotje. Maar echt feestelijk was het natuurlijk niet, daarvoor was de schade aan de natuur te groot. Hier een afgeknapte berk bij ons op de hoek van de straat.

Voorzichtig lopend op de spekgladde wegen en paden maakten we een wandeling. Het was een uniek gezicht wat we onderweg zagen.

Beukenknoppen on the rocks.

Hazelaars; ik denk dat ze al gebloeid hadden. Waar de hazelaars anders altijd bewegen, is nu alles verstijfd in de laatste beweging.

Beijsde takken tegen de helblauwe lucht.

Het was een hele toer om de auto weer open te krijgen. Tussen alle openingen was de ijzel gekropen. Na een hele dag in de zon is het me gelukt.

Een dag later maakten we een tocht met de auto naar de Hondsrug. Ook daar schoot ik plaatjes.

Aan het rieten dak van deze boerderij bij Aalden hingen heel lange ijspegels.

Ook het gras was drie keer zo dik als normaal.

Soms waren er bizarre vormen ontstaan.

Voor reacties mag u iets in het gastenboek schrijven of mij mailen via de pagina 'Contact' in het hoofdmenu. Alvast bedankt.